สุขภาพ

ทัศนะของอาการท้องผูกกับแพทย์แผนจีน

         สภาวะท้องผูกเป็นอาการที่พบบ่อยและเกิดจากหลายสาเหตุ บางคนที่ต้องการใช้ยาระบายหรือยาถ่ายจะต้องระมัดระวังสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการอักเสบในช่องท้อง กระเพาะอักเสบ ลำไส้อักเสบ ไส้ติ่งอักเสบ ไทฟอยด์ ลำไส้อุดตัน ลำไส้ทะลุ หรือในผู้ป่วยที่มีอาการปวดท้องอย่างรุนแรงจะต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ โดยในทัศนะของแพทย์แผนปัจจุบันจะใช้ยาที่มีฤทธิ์หลักๆ ดังนี้

  • ยากระตุ้นการบีบตัวของลำไส้
  • ยาที่เพิ่มปริมาณน้ำในลำไส้
  • ยาที่ช่วยให้ลำไส้หล่อลื่น

           แต่สำหรับแพทย์จีนจะวิเคราะห์แตกต่างออกไปโดยทัศนะของแพทย์จีนจะมองในภาวะของความสมดุลของร่างกายและรักษาอาการท้องผูกร่วมกับปรับและสร้างสมดุลภายในของร่างกาย ซึ่งประกอบด้วย

  • ลักษณะแกร่ง ได้แก่ แบบร้อน แบบพลังอุดกั้น

          ท้องผูกแบบร้อน เกิดจากความร้อนที่สะสมในกระเพาะอาหาร ลำไส้ เนื่องจากได้รับปัจจัยที่เป็นอย่าง คือ กินเหล้า ทานอาหารรสจัด ทำให้เกิดการสูญเสียน้ำในร่างกายทำให้ลำไส้ทำงานผิดปกติ พลังในการขับเคลื่อนลดลงอุจจาระแห้ง แข็ง และทำให้เกิดการตกค้าง

  • ลักษณะอาการที่พบ
  1. หากกดที่หน้าท้องจะรู้สึกปวด
  2. หน้าแดง ปากมีแผล ตัวร้อน
  3. ลิ้นแดง ฝ้าบนลิ้นเหลือง
  4. ชีพจรเต้นเร็ว
  5. กระหายน้ำ หงุดหงิดง่าย
  6. มีกลิ่นปาก คอแห้ง
  7. ปัสสาวะสีเหลือง

       ท้องผูกแบบพลังอุดกั้น เกิดจากจิต อารมณ์เป็นหลัก อารมณ์ไม่โปร่ง ทำให้พลังตับอุดกั้น ทำให้พลังไม่ลงด้านล่าง การย่อย การดูดซึม และการลำเลียงอาหารหยุดนิ่ง เบื่ออาหาร พลังกระเพาะย้อนขึ้บน ทำให้เกิดอาการเรอ

  • ลักษณะอาการที่พบ
  1. เรอบ่อย
  2. เบื่ออาหาร
  3. แน่นชายโครง ท้องจุกแน่น
  4. ไม่อยากถ่ายอุจจาระ
  5. ฝ้าบนลิ้นบางเหนียว
  6. ชีพจรตึง
  • ลักษณะพร่อง ได้แก่ แบบเย็น พลังพร่องและแบบเลือดพร่อง

          ท้องผูกแบบเย็น เกิดจากหยางของม้ามและไตพร่อง ทำให้ภาวะหยินและความเย็นในร่างกาย พลังและหยางเกิดการไหลเวียนไม่คล่อง น้ำในร่างกายไม่หมุนเวียน ลักษณะอาการแบบนี้จะพบในผู้สูงอายุหรือคนที่มีอาการไตและม้ามบกพร่อง

  • ลักษณะอาการที่พบ
  1. อุจจาระแข็งหรือไม่แข็ง
  2. ท้องปวดเวลากระทบเย็น
  3. ปัสสาวะใสในปริมาณฒาก
  4. แขนขาเย็น โดยเฉพาะบริเวณเอว
  5. ลิ้นขาวซีด ฝ้าบนลิ้นขาว ชีพจรลึก
  6. ถ่ายอุจจาระลำบาก
  7. ใบหน้าขาวซีด
  8. ชอบร้อนแต่กลัวเย็น

           ท้องผูกแบบพลังพร่อง เกิดจากพลังม้ามปอดพร่อง ทำให้ไม่มีพลัง พลังของลำไส้ไม่มีแรง ขาดแรงเบ่ง

  • ลักษณะอาการที่พบ
  1. อุจจาระแข็งในก้อนแรก ต่อมาจะถ่ายเหลว
  2. เหงื่อออกง่าย หายใจสั้นๆ
  3. อยากถ่ายอุจจาระแต่ไม่มีแรงเบ่ง
  4. เหนื่อยง่าย ใบหน้าขาวซีด ตัวลิ้นซีด ฝ้าบาง ชีพจรอ่อน

          ท้องผูกแบบเลือดพร่อง เกิดจากภาวะขาดเลือดทำให้ขาดการหล่อเลี้ยงลำไส้ ลำไส้ขาดความชุ่มชื้น ทำให้พลังพล่อง เลือดพล่อง น้ำหล่อลื่นน้อยทำให้ขาดพลังขับเคลื่อนเกิดการตกค้าง

  • ลักษณะอาการที่พบ
  1. เวียนศีรษะ ตามัว
  2. ใจสั่น
  3. ใบหน้าซีดเหลือง ไม่มีน้ำไม่มีนวล
  4. อุจจาระแห้งก้อนคล้ายเกาลัด
  5. ชีพจรเล็ก และฝืด
  6. ลิ้นซีด ไม่มีฝ้า ฝ้าน้อย